• همه عکاسان درباره نور صحبت می‌کنند. آن‌هم به‌وفور. نورپردازی قلب عکاسی است و از جنبه‌های مختلف بر تصویر نهایی تاثیر می‌گذارد. نورپردازی را نمی‌توان از عکاسی جدا کرد.

    اما فقط یک نوع نور نداریم. بلکه انواع نور در عکاسی وجود دارد. نور نرم soft light و نور سخت hard light، دو نوع نور متفاوت هستند که برای توصیف کیفیت نور به‌کار می‌روند. اما منظور از این اصطلاحات چیست؟

    در این مطلب از وبلاگ ویژه، به نور نرم در برابر نور سخت می‌پردازیم و تفاوت این دو نوع نور را بررسی می‌کنیم. اینجا می‌توانید مثال‌هایی از کاربرد نور نرم و نور سخت ببینید. همچنین یاد می‌گیرید که چطور این نورها را ایجاد کنید و از منافع هرکدام بهره‌مند شوید.

    تفاوت نور نرم و نور سخت

    هرجا نور هست، سایه‌ هم هست. وقتی از نورپردازی در عکاسی صحبت می‌کنیم، در حقیقت داریم درباره سایه‌ها حرف می‌زنیم. آنچه نور نرم و نور سخت را از هم متمایز می‌کند، ایجاد سایه‌های متفاوت از نظر کیفیت و حرکت نور از روشنایی به سایه است. جاهایی که با نور به اندازه کافی و به‌درستی روشن شده‌اند، در نور نرم و سخت، تفاوت چندانی ندارند.

    برای اینکه به‌خوبی تفاوت نور نرم و نور سخت را متوجه شوید، در نورپردازی یک سوژه، به سایه‌های ایجاد شده توجه کنید. سایه‌ها چطور شکل گرفته‌اند؟ آیا این سایه‌ها تاریک‌اند یا تونالیته تیره و روشنی دارند؟ آیا نور، به‌نرمی از قسمت روشن به‌سمت سایه حرکت می‌کند یا مرز بین سایه و روشن، خطی و واضح است؟

    به‌وضوح متوجه می‌شویم که در نور نرم، حرکت از روشنایی به سایه، بسیار نرم و متعادل صورت می‌گیرد. نور یکنواخت و ملایمی دیده می‌شود و جزئیات را آشکار نمی‌کند. سایه‌ها چندان تیره نیستند و مرز بین سایه و روشن را نمی‌توان تشخیص داد. کنتراست چنین تصاویری ضعیف است.

    درحالی‌که درست برعکس، در نور سخت، سایه‌ها تاریک و سیاهند و حرکت از روشنایی به سایه بسیار سریع اتفاق می‌افتد. گویی مرز روشن و مشخصی بین تاریکی و روشنایی وجود دارد. نور شدید و متمرکز، سایه‌های تیره و قوی ایجاد می‌کند و کنتراست تصویر را بالا می‌برد. اختلاف بین بخش‌های سایه و روشن تصویر، به‌وضوح مشخص است. درواقع سایه‌ها تنالیته ندارند، بلکه یکدست سیاه هستند.

    چه عواملی نور نرم و نور سخت را می‌سازند؟

    مشخص است که نور نرم و نور سخت از منبع نور تولید می‌شود. چند عامل در تولید نوع نور، تاثیرگذار است. همه این عوامل، به‌نوعی به منبع نور مربوط می‌شود. آن‌ها را با هم بررسی می‌کنیم.

    ۱. اندازه منبع نور

    مهم‌ترین تفاوت بین نور نرم و نور سخت را اندازه منبع نور، به‌وجود می‌آورد. کیفیت نور و سایه‌ها تحت تاثیر سایز منبع نور است. در واقع آنچه نور نرم و نور سخت را تولید می‌کند، اندازه منبع نور است. این نکته را همیشه به‌خاطر بسپارید:

    منبع نور بزرگ‌تر، برابر است با نور نرم‌تر.

    هر چقدر منبع نور را بزرگ‌تر کنید، دارید نور را نرم‌تر می‌کنید. به‌همین خاطر، منابع نوری با قطر بزرگ، منابع بسیار خوبی برای تولید نور نرم است. احتمالاً می‌دانید که تغییر کیفیت نور، تا چه حد می‌تواند بر حال و هوای تصویر، تاثیرگذار باشد.

    چتر نور

    خب بیایید نگاهی به انواع منابع نوری بیندازیم. حتماً دیده‌اید که در استودیوهای عکاسی، چترهای نوری بزرگی روی پایه‌ها سوار می‌کنند که به‌شکل صفحه‌های گرد یا چند ضلعی خیلی بزرگ در گوشه و کنار صحنه جای می‌گیرند. حاصل کار در حضور این منابع نوری غول‌پیکر، نوری بسیار یکدست، ملایم و یکنواخت است که زیبایی و جلوه صحنه را چند برابر می‌کند. بزرگ‌بودن این تجهیزات نورپردازی، دلیل اصلی باکیفیت بودن نور نرم حاصل از آن‌ها است.

    فلش روی دوربین

    اگر فلاش سوارشده روی دوربین را درنظر بگیرید، با اندازه‌ای که دارد (کمتر از یک اینچ)، متوجه می‌شوید که چرا نمی‌تواند نور نرم و ملایمی به شما تحویل بدهد. نور فلاش دوربین به‌دلیل سایز کوچک منبع نور در مقایسه با اندازه سوژه و صحنه، نور سخت تولید می‌کند. برای همین است که با اکتفا به فلش، نمی‌توانید نور باکیفیت و عکاسی حرفه‌ای را تجربه کنید. سایه‌ها تیره و بسیار تند و تیز هستند و هیچ تنالیته‌ای در حرکت از روشنایی به سایه ایجاد نمی‌شود.

    فلش‌های خارج از دوربین

    فلش‌هایی که به‌طور جداگانه از دوربین استفاده می‌شوند، معمولاً دو تا سه برابر اندازه فلش دوربین‌اند. بنابراین نور نرم‌تری را نسبت به فلش عادی تولید می‌کنند. اما هنوز هم نورشان شدید و سایه‌ها تیزاند.
    شاید شما هم دلتان می‌خواهد نوری به‌نرمی نور چترهای بزرگ در صحنه عکاسی یا فیلمبرداری‌تان داشته باشید، اما برای آن تجهیزات بزرگ، فضا و بودجه کافی نداشته باشید. یک پیشنهاد عالی برایتان داریم. خوب است به‌جای آن منابع بزرگ جاگیر، از رینگ لایت استفاده کنید. دراینصورت هم از نور نرم و باکیفیتی برخوردار می‌شوید و هم در صرف هزینه و مکان، صرفه‌جویی می‌کنید.

    ساختار رینگ لایت به‌گونه‌ای است که نور نرم تولید می‌کند. مسلماً هرچه قطر حلقه نوری آن بزرگ‌تر باشد، نور نرم‌تری به شما تحویل می‌هد. با خرید یک رینگ لایت مناسب، کار عکاسی‌تان را بسیار ارزان ولی حرفه‌ای، ادامه دهید.

    نور نرم برای صحنه عکاسی و سوژه‌ها

    رینگ لایت با قطر ۵۴ سانتی‌متر، نور نرم و یکنواختی برایتان تولید می‌کند و حالتی حرفه‌ای به تصاویر شما می‌بخشد.
    رینگ لایت با قطر بزرگ

    ۲. فاصله منبع نور تا سوژه

    بعد از اندازه منبع نور که مهم‌ترین عامل ایجاد نور نرم و سخت است، فاصله تا منبع نور نیز عامل دیگری برای تولید انواع نور است. با فاصله‌گرفتن سوژه از منبع نوری، نور سخت‌تری خواهیم داشت. چرا که منبع نور، در مقایسه با اندازه صحنه، به‌نظر کوچک‌تر می‌آید.

    ۳. نوع و زاویه نوردهی

    علاوه بر اینکه باید اندازه منبع نور و فاصله آن را تا سوژه طوری درنظر بگیرید که نور مدنظرتان تولید شود، اینکه از چه زاویه‌ای و به چه شکلی آن نور را به صحنه یا سوژه می‌تابانید، در شکل‌گیری نور نرم یا نور سخت تاثیر می‌گذارد. مثلاً طرز قرار گرفتن پنجره و چگونگی بازتاب نور خورشید به داخل اتاق، به‌کلی کیفیت و نوع نور را تغییر می‌دهد.

    نور خورشید نرم است یا سخت؟

    خورشید، بزرگ‌ترین منبع نوری در جهان ماست. لابد فکر می‌کنید به‌دلیل اندازه بزرگی که دارد، باید نرم‌ترین نور را به ما تحویل بدهد. اما اینطور نیست. نوری که خورشید روی کره زمین ایجاد می‌کند نور سخت است. چون فاصله این منبع نوری آنقدر با زمین زیاد است که آن را تبدیل به یک منبع نوری کوچک و متمرکز می‌کند.

    اما به این نکته هم باید توجه کرد که تمام اشیا و اجسام، در سطح خودشان نور خورشید را انعکاس می‌دهند. به همین خاطر است که در روزهای ابری، نور نرمی را شاهد هستیم. سایه‌ها محو می‌شوند و نور ملایم و یکنواخت است. چون ابرها نور خورشید را به‌طور پراکنده منعکس می‌کنند و مانع ایجاد سایه‌های شدید می‌شوند.

    به‌همین ترتیب، نوری که از پنجره به داخل اتاق می‌تابد، به‌دلیل انعکاس های بیشتری که سر راه آن قرار می‌گیرد، نور نرمی است که معمولاً به‌شدت مورد علاقه عکاسان قرار می‌گیرد. نور پنجره بسیار جذاب و نرم و پر از سایه‌های تدریجی است.

    پس می‌بینید که نور مستقیم خورشید هم که نور سخت است، با کمک انعکاس، می‌تواند به نور نرم تبدیل شود. این خاصیتی است که عکاسان با به‌کار بردن یک صفحه انعکاس یا diffuser از آن برای تولید نور نرم‌تر استفاده می‌کنند. با قرار دادن یک دیفیوزر در صحنه عکاسی، نور سخت به صفحه دیفیوزر می‌تابد و روی سوژه منعکس می‌شود. به‌این‌ترتیب، سایه‌ها از تیرگی درمی‌آیند و به‌صورت تدریجی روشن‌ می‌شوند.

    حالا برای اینکه بتوانید بین نور نرم و سخت، انتخاب درستی داشته باشید، به مزایا و معایب هرکدام از این نورها اشاره می‌کنیم.

    نور سخت

    حس دراماتیک و مرزدار میان سایه و روشن در تصویر، خاصیت ویژه نور سخت است. همچنین نور سخت، بافت و رنگ و جزئیات را شفاف‌تر و درخشان‌تر به‌نمایش می‌گذارد. می‌خواهید رنگ هایلایت مو را بولد کنید؟ بهتر است نور سخت به موها بتابانید. نور سخت، عمق و بُعد، به صحنه اضافه می‌کند. به‌علاوه ایجاد نور سخت، بسیار راحت است و به مهارت خاصی نیاز ندارد.

    اما همین خاصیت اغراق‌آمیز نور سخت در به‌تصویر کشیدن جزئیات و بافت، در نمایش جوش‌ها و لکه‌های چهره افراد، اصلاً گزینه مناسبی محسوب نمی‌شود. بخش‌های روشن پوست، به‌دلیل نور شدید، چرب‌تر به‌نظر می‌آیند. همچنین نقاط نوری شدید و متمرکزی که در تصویر به‌وجود می‌آورد، باعث می‌شود هرگونه تنالیته‌ای را از بین ببرد. این‌ها از معایب نور سخت است.

    پس بهتر است نور سخت را در مواردی به‌کار ببرید که می‌خواهید صحنه دراماتیک با نمایش مرزداری از سایه‌ها ایجاد کنید. یا اینکه به هر دلیل بخواهید تفاوت متمایز و مشخصی بین نقاط تاریک و روشن سایه ایجاد کنید. این دو نکته را در استفاده از نور سخت از یاد نبرید:

    • استراتژی مشخصی در قراردادن منبع نور در جای مشخص داشته باشید. دقت کنید که جزئیات مهم مثل چشم‌ها یا صورت در سایه‌ها محو نشوند.
    • مراقب چشمان شخص سوژه باشید. نور شدید ممکن است آن‌ها را اذیت کند و نباید به‌مدت طولانی به آن‌ها بتابد. بنابراین می‌توانید از آن‌ها بخواهید که با شماره ۳ شما برای لحظه کوتاهی چشمانشان را باز کنند و آنگاه عکس را بگیرید.

    نور نرم

    سایه‌های تدریجی و نور ظریف و ملایم، ویژگی اصلی نور نرم است. حرکت از روشنی به تاریکی بسیار نامحسوس است و شما متوجه مرز سایه روشن نمی‌شوید. درواقع کنتراست کمتری در تصویر وجود دارد.

    اگر می‌خواهید فضای گرم و پذیرنده‌ای در تصویر به‌وجود آورید، از نور نرم استفاده کنید. نور نرم برای پوشاندن جوش و لکه‌های صورت و صاف‌تر نشان دادن پوست صورت، بسیار موثر است. اما در عوض حالت دراماتیک و جزئیات بافت اشیا را از دست می‌دهید. گاهی هم اگر بیش از حد نور نرم را مستقیماً به‌کار ببرید، ممکن است حاصل کار، یک تصویر صاف، غیر جذاب و بی‌حال باشد. حواستان باشد که سایه‌ها را بیش‌ازحد روشن نکنید. این کار باعث می‌شود عمق و بعد تصویر از دست برود.

    نور نرم یا نور سخت؟ کدام بهتر است؟

    حالا که به تفاوت‌های نور نرم و نور سخت پی بردید و آن‌ها را به‌خوبی شناختید، شاید از خودتان بپرسید کدام نور را برای عکاسی انتخاب کنم؟ کدام نور برای عکاسی و فیلمبرداری بهتر است؟

    این سوال، مثل این است که بپرسید بین اره و چکش، کدام بهتر است؟ هر دوی این ابزارها در جای خود مفیدند. آنچه مهم است، دانستن موقعیت مناسب برای هریک از اینهاست. بهتر بودن نور نرم یا نور سخت بستگی به هدفتان از عکاسی دارد. کلید اصلی این است که بدانید چطور این نورها را در جای مناسب و به‌طور موثر به‌کار ببندید.

    گاهی هم ممکن است بخواهید در یک عکس، نور نرم و نور سخت را با هم ترکیب کنید. مثلاً در قسمت‌هایی از تصویر که می‌خواهید جزئیات و بافت به‌خوبی دیده شود و سایه‌های تیز داشته باشید، نور سخت ایجاد کنید و سایر قسمت‌ها را با نور نرم پوشش دهید. همه اینها به خلاقیت و مهارت شما بستگی دارد.

    تجربه شما از نور نرم و نور سخت چیست؟ کدام را بیشتر می‌پسندید؟ آیا این مطلب به شما کمک کرد که بعد از این به‌راحتی با نورهای نرم و سخت کار کنید؟ اگر مطلب برایتان مفید بود، لطفاً با ستاره‌ها به آن امتیاز بدهید و در بیشتر دیده شدن به ما کمک کنید. حضور شما را در ویژه استور ارج می‌نهیم و تحسین می‌کنیم.

    میانگین امتیازات ۵ از ۵
    از مجموع ۲ رای
    0 0 votes
    امتیاز به این محصول